Zambia - Chipata, Nc’Wala Ceremonie

Traditionele ceremonie in Zambia

Bij de aanblik van de enorme witte tent en vele reclamevlaggen krijg ik meteen een festivalgevoel. Dat wordt versterkt als ik door de gezellige chaos slenter; tweedehands kleding en schoenen worden op grote stapels te koop aangeboden, net als zaklampen, mobieltjes en natuurlijk veel eten. Kip, vis, mieliepap, friet en salade; het kan allemaal al om negen uur in de ochtend.

Er wordt uitbundig gezwaaid en veelvuldig handen geschud; net als Jeroen, het pasgetrouwde Nederlandse stel Melissa en Maaike en de Amerikaanse Abby ben ik “most welcome”.

Krijgers op Zambia's Nc’Wala Ceremonie.Een driedaags festival van de Ngoni -een etnische groep die afstamt van de Zuid-Afrikaanse Zulu’s en zich verspreidt heeft naar onder andere Zambia- bereikt vandaag zijn hoogtepunt met de Nc’Wala Ceremonie. De eerste fruitoogst wordt gevierd en tevens verzocht om een goede oogst van onder andere mais, bonen en noten. De Chief en de president van Zambia zijn hierbij aanwezig.

Onafgebroken zang en dans

Dansende krijgers op Zambia's Nc’Wala Ceremonie.Een betonnen bak gevuld met zand in het midden van het terrein dient als podium. Mannen gekleed in een traditionele rok van dierenvellen en dito hoofdtooi dansen vol overtuiging in een kring terwijl de vrouwen geknield klappen en vol passie zingen. De groepen wisselen elkaar onafgebroken af. Het is intern gericht; niet naar het publiek. Dat is eigenlijk ook het mooie ervan; het is zoals het is, puur en alles behalve een optreden voor toeristen!

Mengeling van traditioneel en modern

Krijgers op Zambia's Nc’Wala Ceremonie. Krijgers op Zambia's Nc’Wala Ceremonie.Ik kijk om me heen, geniet van de sfeer en de grappige mengeling van traditioneel en modern; de strakke reclamevlaggen, cameraploegen, fotografen met mobiele printer om foto’s te verkopen terwijl het terrein zich vult met zowel toeschouwers als lokale chiefs, herkenbaar aan de indrukwekkende, zelf geschoten dierenvellen die over hun borst hangen, zoals van hyena’s en luipaarden. Dat geeft aanzien.
Vrouwen dragen veelal de bekende gekleurde doek als rok, soms met ontbloot bovenlijf en een hoofdtooi van een onfortuinlijk dier. Deze dierenvellen mogen overigens alleen nog door de Ngoni gedragen worden en dan ook nog alleen bij traditionele ceremonies, zoals vandaag. Zambia wil het afschieten van dieren niet meer promoten.

Het lijkt een film

Hoog bezoek op Zambia's Nc’Wala Ceremonie. De Koning in leeuwenvel op Zambia's Nc’Wala Ceremonie.Na uren van zang en dans wordt het serieus; een luide knal kondigt de aankomst van de Chief aan. Het publiek wordt onrustig, de spanning stijgt. Ook de president van Zambia arriveert per helikopter en wordt onder begeleiding van vele auto’s en militairen binnen gereden in een -uiteraard- Landcruiser.

De Chief loopt een ereronde; hij draagt een complete leeuw over zijn schouder, die zijn rug en borst bedekt. De leeuwenkop hangt er nog in volle glorie aan. Daarna neemt hij plaats op zijn zetel, naast een opgezette leeuw. De trapjes naar zijn troon zijn bedekt met een leeuwenvel. Het lijkt of ik naar een film kijk, maar ik realiseer me net op tijd: dit is honderd procent echt.

Rauw, bloedserieus en spannend

Plotseling rennen honderden krijgers het terrein op; er lijkt geen einde te komen aan de stroom in dierenvellen geklede, rennende, schreeuwende en springende mannen. Ik moet even slikken; het is best intimiderend. Een krijger staat met wijd open gesperde ogen vlak voor mijn neus met zijn speer te zwaaien. Ik doe een stapje achteruit. Ze zijn opgefokt, of onder invloed. Het is rauw, bloedserieus en spannend.

Een van hen begeeft zich tussen de opgezweepte toeschouwers. Agressief maant hij iedereen te gaan zitten, zodat de mensen op de stoelen achterin -waaronder wij- iets kunnen zien. Soms tikt hij mensen met zijn knots op het hoofd. Daar wil je geen ruzie mee…

Vers bloed

De krijgers doden een stier op Zambia's Nc’Wala Ceremonie. De koning drinkt het bloed.De enkele aanwezige Westerlingen worden vriendelijk uitgenodigd om het hoogtepunt van de ceremonie van dichtbij mee te maken. Men is er trots op om dit met ons te delen gezien het feit dat we interesse tonen voor hun cultuur.

En zo zit ik ineens ook letterlijk dicht bij het vuur, waar krijgers omheen staan. De aan een boom gebonden zwarte stier wordt met een stok geslagen, zodat hij opstaat. Ineens duwt een krijger een speer in zijn lijf.

Vers afgetapt bloed wordt in een schaal gegoten en naar de Chief gebracht, die er een slok van neemt. De krijgers draaien zich om; ik sta in de weg, maar van schrik blijf ik staan. De schaal bloed gutst vlak voor m’n neus voorbij als ze joelend langs me heen rennen.

Ceremonieel vlees

Krijgers BBQen de stier op Zambia's Nc’Wala Ceremonie.Intussen is de stier al vakkundig snel aan zijn einde gebracht en afgevoerd. Een deel van het vlees wordt geroosterd in het vuur, in de schaal gelegd en aan de Chief aangeboden. Hiermee is de officiële ceremonie afgerond. Ik bevind me midden in dit gebeuren en voel de spanning en opwinding om me heen.

De agressieve krijger die eerder mensen maande om te gaan zitten, komt doelgericht op mij aflopen. Ik vertrouw er maar op dat ‘ie zijn knots niet tegen mij gebruikt en wacht af wat er gaat gebeuren. Hij snijdt een stukje vlees af; ik mag van de stier eten. Wat een eer. Jeroen krijgt ook een deel. En zo eten we een ceremonieel stukje vlees, van dezelfde stier als waar de Chief van heeft gegeten. “Het meest verse stukje vlees wat we ooit gehad hebben” zegt Jeroen. Een waarheid als een koe. Of stier. Want inderdaad, het beest is nog geen half uur dood. Ik deel mijn vlees met een vrouw die smeekt ook te mogen proeven. Daarna raakt ze zo ongeveer in extase. Dat effect heeft het niet op mij, maar het smaakt heel goed, moet ik toegeven. De knarsende zandkorrels neem ik daarbij voor lief, aangezien het vlees direct op het vuur is gegooid. Een rooster, daar doen ze hier niet aan.

Krijgers dansen weer op Zambia's Nc’Wala Ceremonie.De zang en dans gaat voorlopig nog wel even door, het lokaal gebrouwen bier vloeit rijkelijk; iedereen viert uitbundig feest. Ik ben enorm onder de indruk van alles wat ik vandaag zie, proef en beleef. Voor Jeroen geldt hetzelfde. Het wordt tijd om een rustige plek op te zoeken om de unieke belevenis van vandaag te verwerken…

Benieuwd naar de foto’s van Zambia?

13 reacties op “Traditionele ceremonie in Zambia

  1. Drie dagen feest voor de fruitoogst! En dan ook nog traditioneel. Dat zie ik ze nog niet doen in de Betuwe of in Z-Limburg, daar hebben ze wel een driedaags feest, zéér traditioneel, maar dan gaat het om heel ander fruit. De beleving die jullie met ons delen in woord en beeld, is ook ’n feest. Blijf alert en blijf genieten. Houdoe!

  2. Mooie belevenissen om nooit weer te vergeten!!!

    groetjes Mike en Marion (vanuit Marokko)

  3. En wanneer komt jullie boek uit? Het zijn zulke gave verhalen daar moeten jullie iets mee doen! Wat een fantastische reis! Leuk altijd dat jullie op maandag posten, maakt het opstarten van de week net even wat fijner!

    Groetjes,

    Karlijn

  4. Ha Sonja en Jeroen, dacht ik ff snel kijken of ik nog post heb (het is hier 20 graden dus ik zit te genieten) krijg ik zo’n fantastisch verhaal! Wat een spectaculaire belevenis. Jullie krijgen tijdens de reis toch regelmatig enorme adrenaline stoten! Ongelofelijk. Bij jullie thuiskomst (als dat ooit nog gebeurt ha ha) kunnen jullie een hele reeks schrijven met ervaringen. Of misschien gewoon jullie reiservaringen bundelen dan heb je al een reeks. Echt genieten met jullie en jullie belevenissen. Wat een heerlijke zondag zo. Mmmmmm dikke kus Lianne

  5. Jeetje wat weer een belevenis zo\’n ceremonie! Geweldig al die foto\’s erbij! Goeie reis verder!

  6. Wat een spannend verhaal weer, buurtjes. We kunnen die rustige plek om dit alles te verwerken ons enigszins voorstellen. (enigszins ) Goeie reis samen !!

  7. Wat een mooi verhaal weer…dank je wel dat we mogen meegenieten!!! Dikke knuffel, liefs Vaneke xxx

  8. Geniet van jullie verhalen en foto,s, veel plezier en pas goed op jullie zelf.

  9. Fijn om weer een teken van leven te ontvangen. Goed te lezen dat alles goed gaat!! Take care…en lekker genieten van alles!!!

  10. Wauw hé dan maak je nog eens wat mee!! Indrukwekkend en Sonja, mijn moeder zei altijd. Zand schuurt de maag.

    Wat betreft de dierenvellen. Laatst een documentaire gezien dat deze dierenvellen steeds vaker nep zijn, gelukkig! De mensen zien ook het nut van nepbontjes in maar tevens zijn deze voor de mensen ook veel goedkoper en dus eerder betaalbaar. Dus een win, win situatie.
    Blijf lekker schrijven blijven wij lekker genieten. XX Jan en Margriet

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *